posta ana sayfa ana sayfa ana sayfa iletişim

Talasemi

Talasemi taramasında ve tanısında yaşanan sorunlar

Ulusal Talasemi Önleme Programı

ULUSAL TALASEMİ ÖNLEME PROGRAMI

24.10.2002 tarihinde, Sağlık Bakanlığı ve Ulusal Hemoglobinopati Konseyi tarafından hazırlanan Kalıtsal Kan Hastalığı Yönetmeliği yayınlanmıştır.

08.05.2003 tarihinde, Sağlık Bakanlığının belirlediği 33 ilde Hemoglobinopati Önleme Programı başlatılmıştır.

Hemoglobinopati Kontrol Programı hemoglobinopati taşıyıcılığının sık görüldüğü Konya, Karaman, Burdur, Isparta, İzmir, Denizli, Manisa, İstanbul, Bursa, Çanakkale, Kütahya, Gaziantep, Kahramanmaraş, Antalya, İçel, Hatay, Ankara, Tekirdağ, Edirne, Diyarbakır, Bilecik, Kırklareli, Kayseri, Sakarya, Kocaeli, Şanlıurfa, Eskişehir, Batman, Düzce, Adana, Aydın, Muğla gibi riskli illerde yürütülmektedir.

Yönetmelik; Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerinin kalıtsal kan hastalıklarından hemoglobinopatilere yönelik

  1. Eğitim,
  2. Tarama,
  3. Genetik danışma,
  4. Doğum öncesi ve sonrası tanı,
  5. Hastaların tedavilerine ilişkin her türlü faaliyetler,
  6. Tanı ve tedavi merkezleri,

Kayıt, bildirim, sevk ve izin işlemlerini kapsamaktadır.

Talasemide Psikososyal Sorunlar

Talasemiden başka hiç bir hastalık yok ki, yaşam boyu hastaneye bağlı kalsın. Doğumda her bebek gibi sağlıklı,canlı ve gürbüz doğan bu çocuklar,ileri ki aylarda solmaya başlar. İlk tanı konduktan sonra yaşam boyu takibe alınan bu çocuklara her üç-dört haftada bir kan vermek gerekir. Hastaneye geldiğinde rengi soluk, bitkin, halsiz ve huzursuz olan bu çocuklar oyuncaklara bile ilgi göstermez iken, kan verildikten sonra canlı, hareketli ve cıvıl cıvıl olup, oynamaya başlar. Çocukların canlanması anne-baba ve biz çalışanları nasıl mutlu ediyor görmek gerek, güneşte solmuş bir çiçeğin sulandıktan sonra canlanması gibi...

Talasemililerin Kan Bulma Sorunları

Talasemilerin bir taraftan yaşam süreleri uzar iken diğer taraftan yaşamlarını temelini oluşturan kan temininde sorunlar yaşanmaktadır. Bu amaçla da gönüllü bağışcılar aranmaktadır. Gönüllü bağışcılar da iki kategoriye ayrılmaktadır, düzenli olanlar ve ara sıra bağış yapanlar. Başarılı kan merkezleri düzenli gönüllü kan bağışcılarını artırmak için çalışmaktadır. Bu amaçla bir çok yöntemler kullanılmaktadır.

Talasemi

Giriş: 1950'li yıllarda, Türkiye'de hemoglobinopati ile ilgili ilk çalışmalar Prof. Dr. Muzaffer Aksoy tarafından başlatılmıştır. 1970'li yıllarda, Prof. Dr. Ayhan Çavdar ve Prof. Dr. Ayten Arcasoy tarafından sağlıklı Türk toplumunda talasemi taşıyıcı sıklığı %2.1 bulunmuştur. 1970'li yıllardan beri, talasemi ve hemoglobinopati konusunda çalışmalar belirli üniversitelerde hocalarımızın öncülüğünde başlamış, ekiplere yeni isimler eklenerek, çalışmalarını sürdürmektedir.

Talaseminin Tipleri

TALASEMİNİN TİPLERİ

TALASEMİ TAŞIYICILIĞI: Bu bireyler, tamamen sağlıklıdır. Eğer her iki ebeveyn de talasemi taşıyıcı iseler, çocuklarına geçirdikleri talasemi geni ile talasemi hastalığına neden olabilirler. Talasemi taşyıcılığı ırsi bir hastalıktır, bulaşıcı özelliği yoktur. İki taşıyıcı evlendiğinde çocuklarında %25 olasılıkla hasta, %25 olasılıkla sağlam, %50 olasılıkla taşıyıcı çocuk doğar.

Bir taşıyıcı sağlıklı biri ile evlendiği zaman çocukları hasta olmaz, %50 olasılıkla taşıyıcı, %50 olasılıkla sağlıklı doğar.
Talasemi taşıyıcıları herhangi bir tedavi gerektirmez, zaman zaman halsizlikleri olduğunda Çinko ve Folik asit desteği alabilirler. Bu kişiler daha çok Demir Eksikliği Anemisi ile karıştırılır, gereksiz uzun süreli demir tedavisi alırlar. Bu nedenle iki aylık demir tedavisine rağmen anemisi düzelmeyen kişilerde mutlaka talasemi testi yaptırılmalıdır.